Hollustan er í kartöfluflusinu

Þegar Atkins-megrunarkúrinn var í tízku og Ásmundur Stefánsson gaf út sitt eigið afbrigði fóru margir í kolvetnisbindindi en átu feitan mat og egg í öll mál. Meðal þeirra var Davíð Oddsson, þá forsætisráðherra. Síðan þá hefur Atkins sjálfur dáið, of feitur, Ásmundur bætt á sig talsverðu og Davíð veiktist alvarlega og hefur síðan bætt verulega á sig, ef marka má sjónvarpsmyndir.

Eitt af því sem boðberar kolvetnafordómanna bölsótuðust út í var kartöflur. Ég man eftir því þegar ég kom í Borders bókabúðina í New York og keypti veglegar matreiðslubækur um kartöflur og brauð, þá sagði kassadaman kímin: "You are not into the carbohydrate diet thing, are you?"

Nú eru kartöflurnar að fá uppreisn æru, og á heilsusíðu New York Times segir að með einni meðalstórri bökunarkartöflu mæti maður hálfri dagsþörf fyrir C-vítamín og B6-vítamín, auk trefja og fleiri efna. Mikilvægast er að borða flusið - hýðið - því þar séu flest bætiefnin að finna. Því meiri litur sé í kartöflunni, þeim mun hollari er hún. Rauðar eru því bráðhollar.

Hættan við að borða kartöflur er ekki í kartöflunni heldur meðlætinu. Í stað kryddsmjörs er í fínu lagi að nota jógurt.

Efnahagsástandið veldur heilsubresti

Við nokkuð ítarlega læknisskoðun og rannsóknir síðustu vikur komst heimilislæknir minn að því að blóðþrýstingur minn hefði hækkað úr hófi síðustu þrjú ár, eftir að ég fluttist heim til landsins og til mikilla muna frá því í fyrra. Þetta þýðir þrennt; breytt mataræði, aukna hreyfingu og daglegan töfluskammt.

Næstu daga komst ég svo að því að óvenju margir vinir og kunningjar hafa orðið að fara á töflukúr vegna háþrýstings og ég fór að lesa mig betur til og gúgla. Þá rakst ég á athyglisverða frétt í Boston Globe þar sem greint er frá faraldri háþrýstings í kjölfar efnahagshrunsins í heiminum. Kvíði og áhyggjur um afkomu og framtíð er alvarlegur streituvaldur - og lakari ráð fólks valda því að það lætur undir höfuð leggjast að fara í læknisrannsóknir eða aðgerðir.

Hér á landi höfum við verið að þokast í átt að einkarekstri í heilbriðistþjónustunni, sem getur orðið upphaf að félagslegri stéttaskiptingu. Ég hef sjálfur dæmi: Í vetur komst ég í skurðaðgerð á öxl hjá ágætri einkastofu þar sem ég hafði verið á biðlista. Ástæðan var sú að fólk hafði afpantað aðgerð þar sem það þurfti sjálft að reiða út hátt á annað hundrað þúsund króna fyrir aðgerðina, þótt svo sjúkratryggingar myndu endurgreiða hlutfall þess. Annað dæmi: Ég pantaði tíma hjá tannlækni mínum í síðustu viku, en fékk þá að vita að hann væri fluttur til Noregs. Viðskiptin hjá tannlæknum hefðu minnkað um helming frá bankahruni.

Atvinnuleysi, kjaraskerðing og afkomukvíði eru farin að setja mark sitt á þjóðarheilsuna.

Því verr gefast heimskra manna ráð, sem fleiri koma saman

Ég hef verið tregur við að blogga og set hugleiðingar mínar frekar á skjá hér í mínu einkahorni fremur en á auglýstum bloggsíðum fjölmiðlanna, enda eru þær einkum ætlaðar vinum og ættingjum.

Bloggflóðið hefur gert marga að "fréttamönnum" án þess að þeir þekki eða virði hinar skráðu og óskráðu reglur fréttamennskunnar. Í heild sinni sýnist mér bloggheimur hafa þróast í að verða hið nýja "meinhorn" nútímans.

Um bloggvitringa finnst mér vel eiga hugleiðing Jóns G. Friðjónssonar, úr 49. þætti hans um Íslenzkt mál í Morgunblaðinu, en þar sagði hann svo:

"Flestir munu kannast við málsháttinn Því verr duga/gefast heimskra manna ráð sem fleiri koma saman. Hann á rætur sínar í Laxdæla sögu, ummælum Ólafs þá er hann hafði lent í hafvillu. Menn greindi á hvert stefna skyldi og var skotið til hans að skera úr um það. Hann hallaðist á sveif með Erni stýrimanni, gegn vilja flestra innanborðs, og mælti: Það vil ég að þeir ráði sem hyggnari eru; því verr þykir mér sem oss muni duga heimskra manna ráð, er þau koma fleiri saman (Laxd., 21. k.)

Sömu hugsun er að finna annars staðar í fornu máli, t.d. í Hauksbók: Oft dvelur (tefur) góð ráð fjölmenn yfirseta og í Hungurvöku: ...á einn veg reyndist það ávallt að eiga undir mörgum heimskum, er einn vitur maður má vel fyrir sjá með stillingu."

Þessi hugsun leitar oft á mig í hinni ástríðufullu umræðu um íslenzk efnahagsmál á bloggsíðum fjölmiðlanna.