þriðjudagur, 16. desember 2008

Hot spring river this book?

Orðabókaþýðingar tröllríða fréttum nú til dags. Það er eins og menn nenni ekki að leita að merkingu hugtaka í erlendum fréttum heldur grípi bara til orðabókarinnar, eða jafnvel láti AltaVista þýðingaforritið annast málið. "Guð er mikill" heyrist í fréttum af múslimum, ekki sízt hinstu orðum sjálfsvígamanna - og þar er vandlega þýdd enskan "God is great!"

Þessi merking er hins vegar til í ævafornum íslenzkum biblíuþýðingum og hljómar þannig (í drottins nafni) í ótal bænum og trúartexum: Almáttugur Guð!

Þannig er líka um hinn merkilega "starfsmannastjóra Hvíta hússins" sem á ensku er titlaður "White House Chief of Staff." Það er í hæsta máta ólíklegt að næstráðandi Bandaríkjaforseta sé að sýsla með launaflokka og orlofsdaga starfsfólks í Hvíta húsinu, en um hugtakið segir Wikipedia:

"In the military, the chief of staff is the chief aide to a commanding officer".

Ergo: Bandaríkjaforseti er æðsti yfirmaður alls herafla Bandaríkjanna og næstráðandi hans ber af hefð þennan hermannlega titil. Við getum auðvitað ekki kallað þennan æðsta embættismann forsetaembættisins "yfirmann herafla Hvíta hússins" - en látið nægja eitthvað skiljanlegra, eins og t.d. forstöðumaður forsetaembættisins. Eða bara forsetaritari.

sunnudagur, 14. desember 2008

Tölvupóstmenn og bloggarar flýti sér hægt

Það var sagt í Englandi um suma menn að þeir ættu ekki að eiga frímerki heima hjá sér. Þetta voru þeir, sem hætti til í reiði eða uppnámi að skrifa bréf og póstleggja, sem þeir sáu svo eftir næsta dag, þegar bréfið var komið í póst og á leið til viðtakanda.

Það er gott að hafa næði að hugsa sig um áður en orð fljúga. Þetta gildir líka um bloggið og tölvupóstinn, rafritin, sem menn senda iðulega frá sér að óathuguðu máli. Þingmaður Framsóknar og borgarfulltrúi Vinstri-grænna hafa báðir ýtt á senditakkann áður en þeir skoðuðu nánar hvað var á leið úr tölvu þeirra og til hverra.

Orð geta flogið líkt og örvar og hæfa viðtakanda. Þá er of seint að iðrast og skotinni ör verður aldrei snúið við.

miðvikudagur, 10. desember 2008

"svo sem vér og fyrirgefum..."

Nú á fertugsafmæli tölvumúsarinnar er ég að jafna mig eftir skurðaðgerð á öxl, sem í fyrstu mátti ætla að hefði orsakast af áratuga misnotkun axlarliðarins í þágu tölvunnar, en reyndist vera nokkru verra og kalla á meiri aðgerð.

En hvað um það, bati og endurhæfing tekur sinn tíma og gefur manni næði til þess að lesa sig til um heilsufræðileg málefni. Í þeim lestri rakst ég á grein um rannsóknir við félagsvísindadeild Michigan háskóla í Ann Arbor annars vegar og við Tennessee háskóla í Knoxville, sem báðar leiddu í ljós þá athygliverðu niðurstöðu, að með því að sýna hjartahlýju og fyrirgefa öðrum geti maður lækkað eigin blóðþrýsting og hægt á hjartslætti og styrkt ónæmiskerfi líkamans.

Þessi læknisráð var nú reyndar líka að finna bæði í Matteusar- og Lúkasar-guðspjöllum nýja testamentis Biblíunnar (og víðar í því riti) þar sem áherzla er lögð á gildi fyrirgefningarinnar.

Reiði og óvild í garð þeirra, sem hafa brotið á manni, er okkur sjálfum streituvaldur og sem þráhyggja getur hún lagst á heilsuna með skaðlegum afleiðingum, aukið á kvalir og grafið undan hæfileika líkamans til þess að lækna sín eigin sár. Maður þarf svo sem ekki að vera neinn Gandí til þess að fyrirgefa öðrum það sem þeir hafa gert á hlut manns. Þetta er list sem má læra rétt eins og hvert annað tungumál, er haft eftir prófessor við Stanford háskólann í Kaliforníu, sem bendir á fjögur grundvallaratriði:

  • Vertu staðfastur og einlægur. Þú fyrirgefur öðrum sjálfs þín vegna en ekki vegna þeirra.
  • Láttu liðið vera liðið. Minntust þess að særðar tilfinningar og líkamleg vanlíðan þín núna kann að stafa af einhverju sem þér var gert fyrir löngu síðan.
  • Leitaðu að því uppbyggilega. Þú gerir sjálfum þér verst með því að endurlifa í huganum gamalt mótlæti eða óréttlæti, sem þú mættir. Notaðu tímann og kraftana á eitthvað jákvætt framundan.
  • Lifðu lífinu í þína þágu. Sú hefnd er sætust að hafa ekki látið mótlætið brjóta þig niður. Með því að vera upptekinn af því, sem þér var gert, er aðeins sigur þeirra, sem það gerðu. Með því að losa sig undan gremjunni hefur þú sjálfur unnið sigur.

Ég er reyndar ekki frá því að þetta síðasta atriði sé komið frá Konfúsíusi hinum kínverska